«Tam quốc diễn nghĩa» vượt trội ở 1 chữ "nghĩa": Ba anh em Lưu, Quan, Trương kết nghĩa vườn đào; Quan Công ba lần giữ Thổ Sơn, 1 ngựa vượt năm ải chém sáu tướng; Quan Vân Trường vì nghĩa tha Tào Tháo; Quan Vân Trường vì nghĩa tha Hoàng Hán Thăng; Trương Dực Đức vì nghĩa tha Nghiêm Nhan, v.v. Ngoài vượt trội 1 chữ "nghĩa" ra, «Tam quốc diễn nghĩa» cũng trình bày thế nào là "trí tuệ". Trong phần lớn tình tiết đấu trí trong «Tam quốc diễn nghĩa», tuyệt vời nhất là đoạn Tôn-Lưu liên hiệp kháng Tào, hỏa thiêu Xích Bích. từ câu chuyện Tôn-Lưu liên hợp kháng Tào trong Tam quốc diễn nghĩa, chúng ta sở hữu thể thấy nghệ thuật thuyết phục của Gia Cát Lượng.
Tạo hình Gia Cát Lượng trong Tam quốc diễn nghĩa
Tào tháo đốt lương tại Ô Sào phá Viên Thiệu, sau lại uy bức Giang Nam, Kinh Châu đã đầu hàng Tào tháo, vì thế kẻ địch ngăn Tào toá bình định Giang Nam chỉ còn với Lưu Bị và Tôn Quyền. dỡ bèn phát hịch cho Tôn Quyền ở Đông Ngô: "Ta phụng mệnh vua, đánh kẻ có tội. Cờ trỏ về nam, Lưu Tôn phải bó tay, dân Kinh Tương nghe thấy tin, răm rắp hàng phục. Nay thống lĩnh trăm vạn hùng binh, ngàn viên thượng tướng, muốn cùng mang tướng quân họp săn ở Giang Hạ, để đánh Lưu Bị, cùng chia đất đai, giao hiếu có nhau mãi mãi. Xin đừng nghi hoặc, giải đáp ngay cho". Đây chính là kế "mượn các con phố diệt Quắc" [1], trước diệt Lưu Bị, sau diệt Đông Ngô.
Trong Tam quốc diễn nghĩa, trước sự truy bức của Tào tháo dỡ, Lưu Bị chỉ còn cách thức liên minh sở hữu Đông Ngô để kháng Tào, hình thành thế chân vạc. ngoài ra lúc đó Đông Ngô vẫn đang lừng chừng là nên đánh hay là hàng. Cũng bởi Tào tháo dỡ 1 mặt mượn danh thiên tử để hiệu lệnh chư hầu, mặt khác lấy trăm vạn hùng binh thị uy Giang Nam, vì thế giả dụ kháng Tào ko thành, cơ nghiệp ba đời của Giang Đông sẽ không cánh mà bay, thành ra tất cả mưu sĩ Đông Ngô đều chủ trương "hàng thì dễ yên ổn, đánh thì khó thắng". Trước vấn đề kháng Tào, Tôn Quyền vẫn còn do dự: vừa ko muốn chịu áp chế của Tào toá, lại sợ không đánh nổi quân giặc đông. thành ra để hình thành liên minh Tôn-Lưu, điều chủ yếu nhất là phải thuyết phục Tôn Quyền kháng Tào.
Trong Tam quốc diễn nghĩa, thuyết phục Tôn Quyền chẳng hề là dễ, mưu sĩ tâm phúc của Tôn Quyền là Lỗ Túc khuyên Tôn Quyền rằng: "Mọi người, người nào cũng mang thể hàng Tào dỡ được, duy sở hữu tướng quân thì ko hàng được. Như Lỗ Túc này mà hàng, thì dỡ phong cho khiến quan, áo gấm về làng, mà cũng chẳng hề mất đất đai gì cả. Tướng quân mà hàng Tào thì về đâu? Chức tước bất quá phong hầu là cùng, xe một cỗ, ngựa 1 con, tôi đòi vài ba người, muốn ngồi ngoảnh mặt về nam mà xưng cô [2] có còn được nữa không?" Lời của Lỗ Túc mặc dù đã động tới chỗ tự ái và khiến Tôn Quyền rất xúc động, nhưng vẫn chưa đánh tan được sự lừng khừng của Tôn Quyền.
khi Tôn Quyền nghe với Ngọa Lengthy tiên sinh đến Đông Ngô, liền nghĩ ngay đến hỏi kế Gia Cát Lượng. Nhưng trong cuộc hội kiến, Tôn Quyền lại dẫn một đám mưu thần Đông Ngô đến, vừa cho Gia Cát Lượng thấy Giang Đông cũng sở hữu người tài, lại xem Gia Cát Lượng sở hữu thể thuyết phục những người chủ trương đầu hàng hay ko. từ chậm triển khai dẫn tới cuộc khẩu chiến giữa Gia Cát Lượng và đám quần Nho. Trong trận đấu trí này, Gia Cát Lượng mạnh mẽ biện giải khi bị vặn vẹo, hoặc dẫn ra điển cố, hoặc mượn cổ dụ kim, hoặc lấy tỉ dụ Lưu Bị thắng Tào tháo, khiến những người vặn vẹo hoặc cứng họng, hoặc chỉ biết ngồi lặng và cảm thấy mắc cỡ.
Thuyết phục của Gia Cát Lượng mang Tôn Quyền là trước thì kể khích, sau mới khuyên lơn. Tôn Quyền sợ quân Tào phổ quát, Khổng Minh càng thổi phồng Tào dỡ binh phổ quát tướng chuyên nghiệp, lại khuyên Tôn Quyền đừng đánh mà hãy sớm ngoảnh mặt về phương Bắc mà hàng. Tôn Quyền nói: "Nếu quả như lời ông, thì sao Lưu Dự Châu không hàng Tào đi?" Khổng Minh đáp: "Ngày xưa Điền Hoành [three] là 1 tráng sĩ nước Tề còn biết giữ nghĩa không chịu nhục, huống chi Lưu Dự Châu là tôn thân nhà Hán, anh hùng lừng lẫy trên đời, kẻ sĩ thảy đều trông đợi. Việc ko xong là bởi trời, sở hữu đâu lại chịu chui luồn người ta?" Tôn Quyền nghe Khổng Minh nói xong, nét mặt hầm hầm, rũ áo đứng dậy, lui vào nhà sau. những quan cùng tủm tỉm cười và giải tán. Họ đâu biết Khổng Minh đang khích ý chí đế vương của Tôn Quyền, nên lúc Tôn Quyền nghe Lỗ Túc kể Khổng Minh với diệu kế phá Tào, Tôn Quyền vội đổi giận làm vui và đi hỏi ngay. Tôn Quyền hỏi: "Tào tháo dỡ vốn chỉ ghét Lã Bố, Lưu Biểu, Viên Thiệu, Viên Thuật, Lưu Dự Châu với tôi mà thôi. Nay đã trừ được cả, duy chỉ còn Dự Châu sở hữu tôi. Tôi chẳng thể đem cả nước Ngô dâng cho người ta được. Kế của tôi đã quyết, nhưng lúc Lưu Dự Châu tạo điều kiện cho thì cũng không người nào đương nổi được Tào tháo bây giờ. Mà Dự Châu lại vừa mới thua trận, khiến cho thế nào mà chống được nạn này". Khổng Minh đáp: "Dự Châu tuy mới thua, nhưng Quan Vân Trường còn thống lĩnh hàng vạn tinh binh; Lưu Kỳ ở Giang Hạ cũng với chừng vạn quân sĩ. Quân Tào túa trong khoảng xa đến, tất cũng mỏi mệt; gần đây, lại đuổi Dự Châu, quân khinh kỵ đi ba trăm dặm 1 ngày, khác nào nỏ cứng giương lên đã đuối sức, chưa chắc bắn thủng được mảnh lụa mỏng. Vả lại người phương bắc không quen đánh thuỷ; quân dân ở Kinh Châu gặp thế bí phải phục Tào, chớ chẳng hề là tình nguyện. Nay tướng quân thật muốn đồng tâm hiệp lực mang Dự Châu, thì làm gì không phá được Tào Tháo? Quân Tào mà bị phá, tất phải kéo về bắc, thì thế Kinh, Ngô lại mạnh, mà hình thành thế chân vạc được. cơ hội được thua, chỉ trong khi này, xin tướng quân hãy nghĩ cho kỹ mà quyết đi!" Quyền mừng lắm, nói: "Mấy lời của tiên sinh, thật đã khiến cho sáng mắt tôi. Ý tôi đã quyết, ko còn hồ nghi gì nữa". Ngay hôm đấy, Tôn Quyền đàm đạo chứa quân để cùng đi phá Tào toá. Đây chính là cơ sở vật chất ban sơ cho liên minh Tôn-Lưu sau này.
Từ khóa: http://chanhkien.org.
